امروز ۶ اردیبهشت ۱۳۹۶
نوشته شده در ۲ دی ۱۳۹۵، توسط: محمد خواجه‌پور، سرویس: جامعه، خبر اول، فرهنگ مردم، بازدید: 634 views

بادگیر خانه قهرمان‌خان بر باد رفت

هفت‌برکه (گریشنا): بادگیر خانه قهرمان‌خان، یکی از انگشت‌شمار بادگیرهای باقی‌مانده در شهر گراش، در نخستین ساعت‌های زمستان ۱۳۹۵ فرو ریخت.

حفظ خانه قهرمان‌خان و بادگیر زیبای آن از چند سال پیش یکی از دغدغه‌های فعالان میراث فرهنگی گراش بود. احداث پروژه بازار طلا در بخش جنوبی خانه تاریخی قهرمان‌خان، این بادگیر را در معرض تخریب قرار داده بود. هیات امنای بازار طلا اعلام کرده است حدود صد میلیون تومان برای جلوگیری از فروریزی این بنا هزینه شد، اما در نهایت این اقدامات نتوانست این بادگیر را زنده نگه دارد.

badgir-gharamankhan

۱۰۰ میلیون خرج کرده‌ایم

به نظر می‌رسد حسین فولادی، رییس هیات مدیره بازار طلا، آماده عذرخواهی و توضیح در مورد دلایل این واقعه است. او که پیش از آن برای حفظ این بادگیر قول داده بود، در پیامی کوتاه نوشته است: «مجموعه دست‌اندرکار پروژه ساخت بازار طلا، اعم از هیات مدیره، پیمانکار و ناظرین، تمام تلاش خود را جهت حفظ این بناى قدیمى به کار بسته و علیرغم اهمیت حیاتى زمان سپرى شده، طى این مدت سه ماه وقت و قریب یک صد میلیون تومان هزینه صرف مقاوم‌سازى دیوار خانه قهرمان خان نمودیم تا به مسئولیت اجتماعى خویش جهت حفظ ابنیه تاریخى شهرمان عمل کرده باشیم. ولى پس از اتمام کار مقاوم‌سازى، درست یک روز قبل از ریختن بتون مگر، شبانه دیوار و اتاق‌هاى ضلع جنوبى فرو ریخت.»

مهندس هادی هادی‌پور، از عوامل اجرایی این پروژه، نیز در توضیح دلیل ریزش خانه قهرمان‌خان با وجود برخی اقدامات انجام شده نوشته است: «تمام مواردی را که از لحاظ اصولی و فنی می‌بایست به کار برده می‌شد که این بنا حفاظت شود، با در نظر گرفتن اولویت حفظ بنا، استفاده شد. ولی متاسفانه عدم پایداری بنا باعث تخریب شد، مصالح به کار رفته در بنای مورد نظر قابل مقایسه با مصالح بنایی سنتی در قدیم نبود و بسیار ضعیف‌تر به کار رفته بود که باعث تعجب ما هم شد. سقف بنا ترکیب سقف‌های قدیمی را نداشت و به سرعت تخریب کمک کرده بود. خاک سست زیر بنا از عوامل دیگر تخریب بود که با توجه به سازه نگهبان، باز هم خاک رانش کرده بود.»

13950622-bazar-tala-2

میراث فرهنگی: نمی‌توانیم کاری بکنیم

خانه قهرمان‌خان در فهرست آثار ملی ثبت نشده است و به همین دلیل اداره میراث فرهنگی نمی‌تواند موضوع را از نظر حقوقی پیگیری کند. مهندس جواد اسدی، رییس اداره میراث فرهنگی، می‌گوید: «از نظر قانونی، چون خانه قهرمان‌خان ثبت نیست، همانند صدها بادگیر دیگر خراب شده است. بادگیرهای زیادی در این شهر تخریب شد اما شاید به خاطر مساله بازار طلا، این بادگیر مهم شده است و توجه به آن زیاد شد.»

سرپرست میراث فرهنگی گراش می‌گوید که احتمال می‌داده است که ساخت و ساز در کنار بازار طلا باعث تخریب بادگیر خانه قهرمان‌خان شود:‌ «در زمان شروع کار به شهرداری هم نامه دادیم که ساخت‌وساز در بافت تاریخی با استعلام از میراث فرهنگی باشد. احساس می‌کردیم احتمال فروریختن وجود دارد و چند بار هم از محل بازدید داشتم.»

اسدی در مورد اقدامات اداره میراث فرهنگی برای خانه قهرمان‌خان می‌گوید:‌ «برای مرمت هم مالک همکاری نمی‌کرد و مرمت غیر اصولی انجام شد. خانه شخصی است و نمی‌توانستیم کاری انجام دهیم. با همکاری انجمن ایکوموس، به دنبال ثبت این خانه بودیم. نقشه‌برداری انجام شده بود ولی حالا نوش‌داروی بعد از مرگ سهراب است.»

دکتر خاکسار : مرمت غیر اصولی استحکام بنا را کاهش می‌دهد

دکتر خاکسار، کارشناس میراث فرهنگی، پیش از این بازدیدی از خانه قهرمان داشت. او در مورد دلیل این اتفاق می‌گوید: «من جدیدا بازدیدی از محل نداشته‌ام که بتوانم نقش هر کدام از عوامل را دقیقا تعیین کنم. اما باید در نظر داشت بناهای قدیمی در برابر تغییرات استقامت زیادی ندارند. ساخت‌وسازی که پشت بنا انجام شده هم مزید بر علت است.»

خاکسار معتقد است به جز علمیات ساختمانی در کنار بنا، تعمیرات غیر اصولی نیز می‌تواند از عوامل کاهش استقامت بنا باشد: «برخی تعمیرات را ما تخریب می‌دانیم؛ چون طرف نیت خیر دارد، ولی ناخواسته به جای استحکام باعث می‌شود که استقامت بنا در برابر عواملی مانند زلزله یا موارد دیگر کم شود.»

بازسازی یا فروش خانه

حاج محمدعلی فانی که متولی این خانه است در مورد وضعیت مالکیت خانه قهرمان‌خان می‌گوید: «ما خانه را خریداری کرده‌ایم و ۱۷۰ میلیون خرج بازسازی کرده‌ایم و در حال حاضر خانه وقف امام حسین(ع) است.»

محمدعلی فانی در حال حاضر ساکن شیراز است، او در مورد واکنش به تخریب خانه می‌گوید: «من خودم گراش نبوده‌ام و باید بیایم گراش و موضوع را بررسی کنم. غریب‌خان در محل بوده و صورتجلسه کرده‌اند. از طرف بازار طلا گفته‌اند هم حاضریم خانه را بخریم و هم حاضریم که آن را با هزینه خودمان بازسازی کنیم. اما باید توجه داشته باشیم محل وقف امام حسین(ع) است و نمی‌توانیم بفروشیم.»

بادگیری که دیگر نیست

مهندس حامد عبداللهی، دبیر انجمن ایکوموس گراش، با اشاره به نامه‌ای که خرداد سال گذشته خطاب به فرماندار گراش به عنوان رییس انجمن میراث فرهنگی ارسال شده بود، نوشته است‌: «مساله مهم دیگر این است که این تجربه تلخ، باید جلوی تکرار اتفاقات مشابه برای دیگر بناهای تاریخی شهرستان گراش در آینده را بگیرد و گامی محکم و شفاف در راستای حفظ هویت تاریخی و فرهنگ غنی گراشی برداشته شود.»

بادگیر خانه قهرمان‌خان به خاطره‌ها پیوست. اما هنوز این سوال وجود دارد: آیا می‌شد این بادگیر را حفظ کرد؟ و این که فرو ریختن بادگیر خانه قهرمان‌خان، ما را به فکر حفظ دیگر آثار تاریخی باقیمانده می‌اندازد؟

 

ارسال مطلب به دوستان ارسال مطلب به دوستان Print This Post Print This Post
  1. ای وای نوشته است:

    ای وای و صد وای…تکرار نشدنیست این آثار

  2. مجتبي ام نوشته است:

    کلات رو تخریب کردن
    اب انبار قدیمی رو تخریب کردن
    کلا هرچی توی گراش از تاریخ گراش حرف بزنه تخریب میکنند
    مسئولین میراث فرهنگی هم هیچ کاری نمیتونند انجام بدن
    اصلا میراث فرهنگی گراش چه برای چه توی گراش تشکیل شده
    تخریب در گراش همیشه داره انجام میشه در همه بخش ها این تخریب داره انجام میشه و مسئولین گراش فقط سکوت میکنند و چشمشون رو روی تمام بی قانونی های که در گراش داره میگذره بستن و فقط در حد حرف به درد میخورن و سلام

  3. Emi نوشته است:

    با صد میلیون میشه باهاش خونه درست کرد
    یه بادگیر نتونستن نگه دارن؟
    اره شما درست میکین
    بقی هم هویج

  4. استا نوشته است:

    با دست خودمون داریم فرهنگ و هویت گراشی نابود میکنیم،این از فارسی صحبت کردن با بچه هامون ،این از خراب کردن اثار ارزشمند باستانیمون 😔😔😔

  5. danial نوشته است:

    هر چیزی بالاخره یه زمانی نابود میشه…
    این بادگیر هم برای من چیزی بیشتر از یه خونه قدیمی و فرسوده نبود.
    در ضمن پاقلعه بازم بادگیر داره ، چنانچه واستون باارزشه از اونا محافظت کنید.

    نه راست؟ پاسخ در تاريخ دی ۱۳ام, ۱۳۹۵ ۵:۵۵ ب.ظ:

    کی از شما نظر خواست ؟
    […]
    چهار تو مث شما تو گراش باشه خیالت تخت همشو خراب مبکنن.

  6. یک نفر گراشی نوشته است:

    اگر فرماندار سکوت کرده چیز عجیبی نیست بلاخره گراشی نیستند و…
    اعضای شورای شهر که نماینده مردم گراش هستند چرا سکوت کردند؟
    یکی نیست به این دوستان بگه شما که گراشی هستید چرا در قبال تخریب تاریخ گراش سکوت کردید؟

    حالا پاسخ در تاريخ دی ۱۲ام, ۱۳۹۵ ۶:۳۲ ب.ظ:

    مرگ فقیران و ننگ بزرگان صدا نداره!
    و البته عیبی هم نداره. آخه هر چی هم که بشه اینا عوارض و مالیاتش رو دادن!!!!!! همه چی شده پول متاسفانه

  7. ..... نوشته است:

    این بی تدبیری مهندسین رو میرسونه

  8. على شكرى نوشته است:

    خاک بردارى غیر اصولى و کند کار کردن براى استحکام بادگیر،در نهایت میشه تخریب.
    در ضمن ١٠٠ میلیون براى چه کارى صرف شده.؟

  9. راننده لودر نوشته است:

    مثل روز روشن بود که این بادگیر امروز فردا خراب میشه حالا خوب شد اوار روی کسی ریخته نشد

  10. ابوالحسن احتشام نوشته است:

    ظاهرا مسئولین دست به دیت هم داده اند که همه مظاهر گراش را تخریب کنند

  11. سَلسَبيل نوشته است:

    با سلام؛
    بجای این همه بهانه و شوت کردن توپ به در و دیوار همسایه کسی هست بفرماید مسئولیت این اتفاق متوجه کدام نهاد است یا خیر!؟

    این همه آقایان مطلع در محل بازدید کردن و مطمئن از ریزش بنا بودن !!! حیف صد میلیون نبود ؟ میدادید چهارتا جوون ! این که مطمئن تر از این عذر و بهانه ها بود !

    یعنی چی که ثبت ملی نشده بود ولی تلاش کردیم …!؟
    یعنی چی که جناب اسدی میفرمایند کار غیر اصولی انجام شد!؟
    جناب فولادی بزرگوار شما که قول حفظ این اثر رو دادید و صد میلیون برای حفظش و… خرج کردین، حالا بعد خرابی بصره میفرمایید نوع مصالح به کار رفته ضعیف تر از بناهای دیگه بوده و فلان و فلان….! خوب برادر عزیز یه مهندس آب و خاک ١٠ هزار تومن میدادی یه نگاه میکرد همین توی جهاد به قول خودمون لَوَر بودن !!؟…
    و …
    خودتون از این همه طفره رفتن خسته نشدید ، متوجه توضیحاتی بی نتیجه و بی أساس پس از مرگ سهراب دادن به مردمی که متوجه کوتاهی همه ی دستندرکاران هستند نشدین.!!؟

  12. گراشى نوشته است:

    بابا بیخیال انقد سخت نگیرین و خرج بیهوده نکنین
    بلاخره یه روزى همه از این دنیا مى ریم و همه ى خونه ها و اثار باستانى هم خراب مى شن حالا بذارین چند روز زودتر خراب بشه

    نه راست؟ پاسخ در تاريخ دی ۱۳ام, ۱۳۹۵ ۶:۰۱ ب.ظ:

    خب

  13. رضا نوشته است:

    یادمه روز اولی که مهندس عبداللهی بحث تخریب این بادگیر را مطرح کردن، آقای آذربادگان که آن موقع مسئول کار بود، در یک نامه انجمن میراث فرهنگی گراش را تحقیر کرد و گفتند حواسشان هست. یک عده ای هم کامنت گذاشتند که مطمئن باشید جواب زبان این آقا را نمی‌توانید بدهید. حالا منتظرم ببینم آن آقا و دوستان حامیشان کجا هستند و چه حرفی دارند؟ تحقیر کردن جوانها کاری ندارد. حفظ بادگیر است که کار میبرد.

    حالا پاسخ در تاريخ دی ۱۲ام, ۱۳۹۵ ۶:۳۴ ب.ظ:

    نیاز نیست بیان جواب بدن آخه پول دارن و خرج می کنن و در قبالش همه هم ساکت میشن!!!!!

  14. مجيد نوشته است:

    حیف شد خیلی در جهت نگه داریش زحمت کشیده بودیم
    یادمه زمان تخریب خیلی با وسواس کار میکردیم ولی …
    واقعا ناراحت شدم

  15. گریشنا | خبر و فرهنگ در گراش » کامنت‌دونی: شهرداری و فرمانداری به شهروندان پاسخ می‌دهند نوشته است:

    […] زیر خبر بادگیر خانه قهرمان‌خان بر باد رفت […]